मुंबई : अभिनेत्री यामी गौतमला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय पुरस्कार एका भूमिकेसाठी मिळाला. या पुरस्कारामागे एका दिवसाची नव्हे, तर अनेक वर्षांच्या भूमिका, प्रयोग, चढ-उतार, मेहनत आणि स्वतःला सतत नव्याने घडवण्याची प्रक्रिया आहे. म्हणून हा पुरस्कार केवळ ‘आर्टीकल ३७०’ मधील यामीचा सन्मान नाही. तो तिच्या संपूर्ण अभिनयप्रवासातील एका महत्त्वपूर्ण वळणाची घेतलेली नोंद आहे. आज पाहूया तिचे भूमिकेपलीकडचं राष्ट्रीय यश.
एक चेहरा कधीकाळी छोट्या पडद्यावरील जाहिरातींमधून प्रेक्षकांच्या घराघरांत सहज पोहोचला. आपल्या मोहक हास्याने आणि साध्या स्वभावाने तिने रसिकांच्या मनात खास स्थान मिळवले. नंतर बॉलिवूडच्या रुपेरी पडद्यावर तिने आत्मविश्वासाने पाऊल ठेवले. अभिनेत्री यामी गौतम हिच्या अभिनयप्रवासाने आता एक सोनेरी आणि ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. ७२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते ‘आर्टिकल ३७०’ या चित्रपटातील उत्तम अभिनयासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला आहे. हा पुरस्कार एका रात्रीत मिळालेले यश नाही. तो एका दशकाहून अधिक काळ चाललेल्या तिच्या सातत्यपूर्ण, संयमी आणि प्रयोगशील अभिनयप्रवासावर उमटलेले अधिकृत शिक्कामोर्तब आहे.
कोणत्याही मोठ्या प्रवासाची सुरुवात स्वप्नातून होते. यामीच्या प्रवासालाही याचा अपवाद नाही. सुरुवातीला तिने आयएएस अधिकारी बनून देशाची सेवा करण्याचे स्वप्न पाहिले होते. पण वयाच्या विशीत तिने अभिनयाच्या क्षेत्रात पाऊल टाकले. दूरदर्शनवरील मालिकांमधून तिने छोट्या पडद्यावर अभिनयाची सुरुवात केली. लवकरच जाहिरातींमधून तिने घराघरात आपली ओळख निर्माण केली. टीव्ही विश्वातील त्या सुरुवातीच्या दिवसांनंतर तिने मागे वळून पाहिले नाही. प्रादेशिक चित्रपटांमधून तिने थेट हिंदी चित्रपटसृष्टीत प्रवेश केला. २०१२ साली आलेल्या ‘विकी डोनर’ या तिच्या पहिल्याच चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर आणि प्रेक्षकांच्या मनावर छाप पाडली. या चित्रपटातील बंगाली मुलीच्या भूमिकेमुळे तिला पदार्पणातील सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला. त्यामुळे ती बॉलिवूडमध्ये एक नवा चेहरा म्हणून ओळखली जाऊ लागली.
मात्र, मिळालेल्या प्रसिद्धीच्या झोतात रमायला किंवा एकाच प्रकारच्या चौकटीत अडकून पडायला यामीने कधीच आवड दाखवली नाही. तिने आपल्या भूमिकांची निवड करताना नेहमी लवचिकता आणि धाडस दाखवले. ‘बदलापूर’ चित्रपटातील गंभीर आणि भावूक भूमिका असो, ‘काबिल’ मधील संवेदनशील अभिनय असो, किंवा ‘उरी: द सर्जिकल स्ट्राइक’मधील रॉ एजंटची अत्यंत कणखर भूमिका असो, तिने प्रत्येक वेळी स्वतःमधील एका नव्या अभिनेत्रीला प्रेक्षकांसमोर आणले. गेल्या काही वर्षांत तिने व्यावसायिक झगमगाटापेक्षा आशयघन, वास्तववादी आणि कथाप्रधान चित्रपटांवर जास्त भर दिला. ‘ए थर्सडे’, ‘ओएमजी २’ आणि ‘लॉस्ट’ या चित्रपटांमधून तिने आपल्यातील प्रगल्भ अभिनेत्रीची झलक दाखवली.
याच सातत्यपूर्ण प्रवासाचे शिखर म्हणजे तिचा ‘आर्टिकल ३७०’ हा चित्रपट ठरला. या चित्रपटातील ‘जुनी हक्सर’ या गुप्तचर अधिकाऱ्याची अत्यंत गुंतागुंतीची, धाडसी आणि संयमी भूमिका तिच्या कारकिर्दीतील एक मैलाचा दगड ठरली. या भूमिकेतील तिचा सूक्ष्म अभिनय आणि नजरेतील तीक्ष्णता पाहून समीक्षकही थक्क झाले. याच अभिनयामुळे तिला थेट राष्ट्रपतींच्या हस्ते देशाच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय पुरस्कारापर्यंत पोहोचता आले. विशेष म्हणजे, हातात देशाचा सर्वोच्च पुरस्कार असतानाही यामीच्या चेहऱ्यावर जो आनंद दिसत होता, त्यासोबत तिची नम्रता आणि शिकण्याची जिद्द कायम होती.
एका मुलाखतीत तिने हे खूप साधं सांगितलं की, हा पुरस्कार म्हणजे तिच्या प्रवासाचा शेवट नाही. अजून खूप काही शिकायचे आणि काम करायचे बाकी आहे. एका स्वप्नासाठी मुंबईसारख्या मोठ्या शहरात येणाऱ्या प्रत्येक सामान्य कलाकारासाठी तिचा हा प्रवास म्हणजे एक मार्गदर्शक आहे. जिद्द, प्रामाणिक मेहनत आणि स्वतःला नेहमी सुधारण्याची तयारी असेल, तर यश कसे मिळवता येते, याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे यामी गौतमचा हा प्रेरणादायी अभिनयप्रवास आहे.
संकलन : राहूल हरीभाऊ इंगळे पाटील
.jpeg)
